Szekspir w Polsce

Artykuły na temat obecności Szekspira w Polsce – Shakespeare in Poland: Selected Issues” (“Szekspir w Polsce: wybrane zagadnienia”) – autorstwa prof. Krystyny Kujawińskiej Courtney zostały przygotowane dla INTERNET SHAKESPEARE EDITIONS – “Shakespeare Around the Globe”, w ramach projektu zrealizowanego pod patronatem University of Victoria (2002-2004). ISBN: 1-55058-302-6

Na projekt składają się następujące prace:

Australia : Dr .Richard Madelaine and Dr. John Golder (University of New South Wales) “To dote thus on such luggage”: Appropriating Shakespeare in Australia

Canada : Dr. Irena R. Makaryk (University of Ottawa) Shakespeare in Canada: “a world elsewhere”?

China : Dr. Ruru Li (University of Leeds) Shakespeare in China: Old Man Sha in the Middle Kingdom

France : Professor Jean-Marie Maguin (Université de Montpellier III) Shakespeare Studies in France since 1960

Italy : Prof. Michele Marrapodi (University of Palermo) Shakespeare Studies in Italy

India : Dr. Sukanta Chaudhuri (Jadavpur University, Kolkata, India) Shakespeare in India

Poland : Dr. Krystyna Kujawinska Courtney (University of Lodz, Poland) Shakespeare in Poland

Québec : Dr. Leanore Lieblein (McGill University) Shakespeare in Francophone Québec

South Africa : Dr. Laurence Wright (Rhodes University) From Farce to Shakespeare: Shakespeare on the South African Stage and An archive of performance materials from Yael Farber’s SeZaR  (2001), a South African adaptation of Julius Caesar

POLSKI SZEKSPIR

Już w 1623 r. Ben Jonson napisał w pośmiertnej odzie, że Szekspir był artystą „nie tylko swego wieku, ale wszystkich czasów”. Wypowiadając te słowa prawdopodobnie nie zdawał sobie sprawy, że jego opinia będzie miała wymiar profetyczny. Chociaż od śmierci Szekspira upłynęło niemal czterysta lat, w dalszym ciągu jego życie, a przede wszystkim twórczość, wzbudza nieustanne światowe zainteresowanie nie tylko historyków i teoretyków literatury, ludzi teatru i filmu oraz studentów, lecz także zwykłych czytelników, którzy czerpią przyjemność z obcowania z jego dziełami. Od czterystu lat jest on także częścią polskiej kultury. Nie ulega wątpliwości, że artystyczna strona dzieł Szekspira – ich warstwa językowa, szeroka gama tematyczna i polifoniczność – sprawia, że jest ciągle uznawany za tzw. pisarza kanonicznego, a w naszym kontekście kulturowym nawet za „najbardziej narodowego dramaturga polskiego”. Niewielu pisarzy czy poetów, których utwory znajdują się na listach lektur obowiązkowych, osiągnęło popularność równą Szekspirowi. Niewielu doczekało się tylu wydań, wystawień i adaptacji literackich, teatralnych, filmowych, wierszy, obrazów, rzeźb. Żadnego nie cytuje się tak często w mowie potocznej i oficjalnej.

W ostatnim dziesięcioleciu znacznie wzrosło zainteresowanie Szekspirem oraz jego twórczością. Powstało wiele nowych adaptacji filmowych i teatralnych jego dzieł (w reżyserii m.in. Krzysztofa Warlikowskiego i Krystiana Lupy), a także ich nowych przekładów. W odpowiedzi na potrzeby publiczności Szekspir wpisał się w tradycję polskiej sceny. Ponadto jego twórczość jest źródłem inspiracji dla wielu polskich pisarzy oraz poetów, których prace oparte są na motywach zaczerpniętych z jego dramatów. Przykładem jest chociażby zbiór wierszy Romana Taborskiego.

Twórczość Szekspira jest również niezwykle istotnym problemem badawczym podejmowanym bardzo często przez polskich literaturoznawców. Potwierdzeniem tego jest opublikowana w ostatnim dziesięcioleciu ilość prac krytyczno-literackich, autorstwa m.in. Jacka Fabiszaka, Marty Gibińskiej, Krystyny Kujawińskiej Courtney, Jerzego Limona, Małgorzaty Sugiery, które odgrywają znaczącą rolę w światowych badaniach szekspirologicznych. O popularności brytyjskiego dramatopisarza świadczy również mnogość prac doktorskich, których autorzy zajmują się recepcją twórczości Szekspira w Polsce.

Do chwili obecnej powstały tylko dwie polskie bibliografie szekspirowskie. Pierwszą z nich jest Shakespeare w Polsce, autorstwa Wiktora Hahna (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1956). Praca ta przedstawia obecność twórczości Szekspira w Polsce od czasu pierwszych wystawień scenicznych jego dzieł w Gdańsku do roku 1956. Druga publikacja, Polska Bibliografia Szekspirowska 1989-2000 (Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 2007), pod redakcją prof. Krystyny Kujawińskiej Courtney, rejestruje recepcję twórczości Szekspira w ostatnim dwudziestoleciu XX wieku. Bibliografia ta jest wynikiem pracy  Interdyscyplinarnego Zespołu Naukowo-Badawczego “Rola Szekspira w kulturze polskiej i światowej” (poprzednik MCBS) , działającego przy Katedrze Studiów Brytyjskich i Krajów Wspólnoty Brytyjskiej, Uniwersytet Łódzki. Jest to jedynie jeden z efektów działalności prężnie działającego zespołu naukowców pod kierunkiem prof. Kujawińskiej Courtney.

Facebooktwittergoogle_pluspinterest